شهرستان گناباد و جاذبه هاي گردشگري ان

 

شهرستان گُناباد از شهرستان های جنوبی استان خراسان رضوی ایران است.
مرکز این شهرستان ، شهر گناباد است . شهرستان گناباد بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، تا قبل از جدا شدن بخش بجستان، ۱۱۰٬۱۳۵ نفر جمعیت داشته است. بر اساس نتایج سرشماری سال ١٣٩٠ ، این شهرستان ٨٠ هزار و ٧٨٣ نفر جمعیت دارد . این شهرستان دارای ۲ بخش و ۴ دهستان است.

 

محتویات

  

• ۱ موقعیت شهرستان گناباد
• ۲ جمعیت
• ۳ صنعت
• ۴ حمل و نقل و ارتباطات
• ۵ مشاهیر شهرستان گناباد
• ۶ آثار باستانی شهرستان گناباد
• ۷ تقسیمات کشوری
• ۸ دانشگاه ها و حوزه های علمیه
• ۹ هتل ها و اماکن اقامتی
•  

 

موقعیت شهرستان گناباد

شهرستان گناباد ، جنوبی ترین شهر استان خراسان رضوی است . این شهرستان در طول شرقی ۴۶-۵۷ تا ۲۷-۵۹ و عرض شمالی ۰۳-۳۴ تا ۵۴-۳۴ قرار دارد.

با توجه به تقسیمات جدید سیاسی ، این شهرستان از شمال با شهرستان‌ های مه ولات ، رشتخوار ، خلیل آباد و بَردَسکن ، از سمت شرق با شهرستان خواف ، از سمت غرب با شهرستان بجستان و از سمت جنوب با شهرستان‌ های فردوس ، سرایان و قائنات از استانخراسان جنوبی همسایه است . مساحت این شهرستان ۹٬۵۸۴ کیلومتر مربع است. فاصله ی مرکز شهرستان تا شهر مشهد ۲۷۰ و تاتهران ۱٬۰۹۱ کیلومتر است.

شهرستان گناباد به دلیل واقع شدن در مسیر ارتباطی خراسان رضوی با خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان دارای اهمیت خاصی است . ارتفاع مرکز این شهرستان از سطح دریا ۱0۵۰ متر می‌ باشد .

جمعیت شهرستان

روند تغییرات توزیع جمعیت در شهرستان گناباد به شکل متقارن بوده به گونه‌ای که روند رشد و کاهش توزیع جمعیت در سکونت گاه های شهری و روستایی تقریباً مشابه بوده‌است . طی سالیان متمادی ، در سال های اخیر برای اولین بار نرخ شهرنشینی در شهرستان گناباد از نرخ روستانشینی آن پیشی گرفته است . در مجموع طی سال های مورد بررسی همواره نرخ روستانشینی با کاهش و شهرنشینی با افزایش مواجه بوده‌است .

صنعت شهرستان

در شهرستان گناباد ، شهرک صنعتی گناباد ، ناحیه ی صنعتی کوثر و ناحیه ی صنعتی کاخک وجود دارد . از مهم ترین کارخانجات این شهرستان می توان به چینی تقدیس گناباد ، فرآورده های دیرگداز گناباد ، صنایع غذایی یاران و کارخانجات نگین اشاره کرد . در این شهرستان ، تعداد قابل توجهی از واحد های مرغداری و گاوداری وجود دارد و صنایع تبدیلی لبنیات نیز در این شهر وجود دارد .

حمل و نقل و ارتباطات

شهرستان گناباد در مسیر کریدور شمال به جنوب (جاده سنتو) واقع شده است . همچنین این شهرستان در مسیر پیشنهادی راه آهن در حال احداث مشهد به زاهدان واقع شده است . فرودگاه گناباد نیز در حال راه اندازی است .

مشاهیر شهرستان گناباد

• علی گلریز گنابادی
• ملا مظفر گنابادی
• ابومنصور ریابی
• حاج ملا سلطان محمد گنابادی
• بهلول گنابادی، از رهبران قیام گوهرشاد
• محمدکاخکی شاعر عصر شاهرخ تیموری
• محمدابراهیم کرباسی کاخکی از علمای بر جسته عصر صفوی
• محمدابن محمودابن محمد ناسخ کاخکی
• محمد پروین گنابادی
• پرفسور پاکدامن
• خواجه اختیار منشی گنابادی
• محمد حسن بیچاره بیدختی گنابادی
• محمدعلی سردار نوقابی (مشروطه‌خواه و یاغی دولت قاجار که توسط خان طبس و فئودال‌ها سرکوب شد. حکم قتل او توسط دولت محمدعلی شاه قاجار صادر و لغو آن حکم توسط دولت مشروطه دو روز پس از مرگش در قلعه گیسور به گناباد رسید.)
  

آثار باستانی شهرستان گناباد

• قنات قصبه بزرگ ترین و قدیمی‌ ترین قنات جهان مربوط به ۲۷۰۰ سال پیش و تنها اثر ثبت شده ی خراسان بزرگ در سازمان جهانی یونسکو
  
• مقبره ی امامزاده سلطان محمد عابد در کاخک گناباد
• مزار سلطانی بیدخت مدفن چند نفر از بزرگان سلسله ی نعمت اللهی.
• قلعه زیبد
• ارگ فرود
• درب صوفه که در شاهنامه ی فردوسی از آن یاد شده مقبره ی پیران ویسه‌است .
• آرامگاه جغتای از خوانین مغول وپسران چنگیز خان در روستای گیسورمعروف به جغتین
• یخدان کوثر بیدخت 
  
• مدرسه ی نجومیه
• موزه ی مردم شناسی گناباد
• موزه ی آب گناباد
• خانه ی باستانی شریعت گناباد
• مسجد جامع قدیم گناباد
• قلعه ی دختر شوراب
• بناهای تاریخی عمرانی
• آسیاب‌ های آبی کاخک
• موزه ی تاریخی باستان شناسی گناباد
• قلعه ی دفاعی کاخک
• چنارهای باستانی کاخک
• مسجدجامع علیا کاخک
• مسجد جامع بازار کاخک
• چنار بزرگ وکهنسال روستای روچی
• منطقه ی تفریحی وآسیاب های آبی قدیمی روستای روچی
• موزه ی زعفران
• سرو کهن نوقاب
• غار طبیعی روستای سنو
• آّب انبار جواهری واقع در روستای قوژد

تقسیمات کشوری

در سال ۱۳۱۶ و بر اساس قانون تقسیمات کشوری مجلس شورای ملی، گناباد یکی از ۴۹ شهرستان ایران و یکی از ۷ شهرستان خراسان بزرگ بوده و شهرستان‌های فعلی کاشمر، فردوس، طبس، بردسکن، خلیل‌آباد، بجستان، بشرویه و سرایان بعدها از گناباد جدا شدند. در حال حاضر، تقسیمات کشوری شهرستان گناباد به صورت زیر می‌باشد:

• بخش مرکزی شهرستان گناباد
  • دهستان پس‌کلوت
  • دهستان حومه
    • شهرها: گناباد و بیدخت
• بخش کاخک
  • دهستان زیبد
  • دهستان کاخک
    • شهرها: کاخک

دانشگاه ها و حوزه های علمیه

در شهرستان گناباد مراکز آموزش عالی زیر وجود دارد :

• دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد
• دانشگاه علوم پزشکی گناباد
• دانشگاه صنایع و معادن
• دانشگاه پیام نور مرکز گناباد
• دانشکده ی سماء گناباد
• دانشکده ی فنی مهندسی گناباد
• دانشگاه پارس رضوی گناباد
• مرکز آموزش علمی کاربردی بهزیستی بیدخت
• مجتمع آموزش عالی گناباد
• مرکز آموزش علمی کاربردی شهرداری کاخک
• دانشگاه پیام نور واحد کاخک
• آموزشکده ی فنی پسران و دختران گناباد
• مدرسه ی علمیه ی امام رضا گناباد
• مدرسه ی علمیه ی حسنیه ی کاخک
• مدرسه ی علمیه ی امام محمد باقر بیدخت
• مدرسه ی علمیه ی خواهران گناباد

هتل ها و اماکن اقامتی

هتل پاسارگاد گناباد ، مهمانسرای جهانگردی بیدخت و مهمانپذیر عبادی ، از جمله اماکن اقامتی شهرستان گناباد هستند . 

منطقه ييلاقي و زيباي درب صوفه

           معرفي منطقه ييلاقي درب صوفه

         

درب صوفه یا بقول مردم گناباد در صوفه روستای کوچکی است که از نظر موقعیت و زیبایی محل دارای اهمیت است و در فاصله 6 کیلومتری روستای زیبد و 30 کیلومتری غرب گناباد واقع است. سه طرف آن کوه مرتفع قرار گرفته و مشتمل بر درخت های تنومند و هوای سرد و منظره و اشاری زیبا است که حدود 6 متر ارتفاع دارد. درانتهای روستا و در دیواره یکی از کوه های متصل به روستا فرورفتگی به عمق 10 متر قرار دارد که شبیه به ایوان وصفه است. برخی معتقدند آن را در دوره ساسانیان حفر کرده اند و نمونه ای از ایوان های نقش رستم و بیستون بوده است که نیمه تمام مانده است. در نزدیکی آن درقسمت مرتفع کوه جایی است که مردم منطقه معتقدند قبر پیران ویسه است . 

  

اين هم يه تصوير ديگه از اين منطقه زيبا 

 

علامه بهلول گنابادي

بیوگرافی شيخ محمدتقي بهلول گنابادي 

شيخ محمدتقي بهلول گنابادي در سال ۱۲۷۹ هجري شمسي در روستاي بيلند شهرستان گناباد چشم به جهان گشود. در كودكي به مكتب رفت و به فراگيري قرآن كريم مشغول شد. هشت ساله بود كه حافظ كل قرآن كريم شد. خواندن و نوشتن را در مكتب پدر آموخت و سپس به تحصيل در رشته علوم قديمه پرداخت. در ۲۷ سالگي به مشهد رفت پس از واقعه مسجد گوهرشاد به علت اين كه از سوي حكومت پهلوي تحت تعقيب قرار گرفته بود به افغانستان گريخت. اما در آنجا دستگير شد و سالهاي زيادي از عمر خود را در زندانهاي مختلف افغانستان گذراند. سپس به ايران بازگشت و تا پايان عمر بي هيچ پاداش و توقعي به هدايت ديني مردم پرداخت.

همه ما بارها و بارها نام هايي چون ميرزارضاي كرماني، ميرزا كوچك خان جنگلي، شيخ فضل الله نوري، نواب صفوي و... را شنيده ايم و يا در كتابهاي تاريخ خوانده ايم، اما چند نفر از ما شيخ محمدتقي بهلول گنابادي را به خوبي مي شناسيم و از مبارزات وي در حدود يك قرن زندگي، آگاهي كامل داريم. شايد بسياري از ما تا تاريخ هفت مرداد ۸۴ روز فوت اين عالم پارسا با نام وي ناآشنا بوده ايم، اما مطمئناً  از واقعه كشف حجاب و قيام مسجد گوهرشاد تا حدي اطلاع داريم. تاريخ نشان مي دهد رضا خان كه در ابتدا پايبندي خود را نسبت به نمادهاي ديني در هر كوي و برزن به نمايش مي گذاشت پس از مدتي با همان شيوه نظامي و سركوبگر به محدوده فرهنگي جامعه كه داراي ريشه هاي عميق مذهبي بود وارد شد و رودرروي باورها و اعتقادات مذهبي جامعه قرار گرفت كه اوج اين خيزش را در واقعه مسجد گوهرشاد مي توان مشاهده كرد.

چنان كه در سال ۱۳۱۳ در جشني كه با حضور وزير معارف وقت- ميرزا علي اصغر حكمت- در شيراز برپا شد، گروهي از دختران به روي صحنه نمايش آمده، نقاب از چهره برگرفتند و به رقص و پايكوبي پرداختند.

فرداي آن روز سيد حسام الدين فالي، يكي از علماي بانفوذ شيراز در مسجد وكيل نسبت به اين اقدام به شدت اعتراض كرد. اما وي از سوي دولت دستگير و راهي زندان شد.

پس از آن، آيت الله ميرصادق آقا و آيت الله ابوالحسن انگجي در تبريز نسبت به فرمان تغيير لباس و گذاشتن كلاه شاپو، كه با رخداد دستگيري سيد فالي، همزمان شده بود، اعتراض كردند و دولت در پاسخ، اين دو مجتهد را دستگير و به سمنان تبعيد كرد. رويدادهايي چون دستگيري علماي شيراز و تبريز، نگراني مجتهدين مشهد از مسأله تغيير لباس و كشف حجاب باعث شد تا علماي اين شهر پس از تجمع در منزل آيت الله سيد يونس اردبيلي تصميم بگيرند نماينده اي از سوي حوزه علميه مشهد براي مذاكره نزد رضا خان به تهران بفرستند. اما اين نماينده (آيت الله حاج آقا حسين قمي) در توقفگاهش، باغ سراج الملك شهر ري، دستگير شده و به عتبات تبعيد شد.

با رسيدن خبر دستگيري آيت الله قمي به مشهد گروههايي از مردم در منزل آيت الله سيد يونس اردبيلي متحصن شده و سپس به سوي مسجد گوهر شاد حركت كردند. در اين جا بود كه شيخ محمدتقي بهلول به خواست حاضرين به روي منبري معروف به منبر امام زمان رفته و با وجود اين كه چندي قبل به علت سخنراني بر ضد حكومت رضاخان در مسجد شاه تهران، دستگير و زنداني شده بود به سخنراني پرداخت و خواستار آزادي آيت الله حاج آقا حسين قمي از زندان و اجراي احكام اسلامي شد.

مردم پس از شنيدن سخنان پرشور شيخ بهلول سر به شورش برداشته و در پاسخ به تصميمات ضد مذهبي رضاخان كلاه هاي شاپو را پاره كردند. عمال نظامي رضاخان نيز براي سركوب اين قيام مردمي، در نيمه شب ۲۱ تير ماه ۱۳۱۴ مردم متحصن در مسجد را به گلوله بستند و توپ  هاي سنگين حرم امام هشتم(ع) را هدف قرار دادند. عمال رضاخان در اين حمله وحشيانه علاوه بر تخريب بخشي از حرم، قريب به دو هزار نفر از مردم پناهنده به حرم را به خاك و خون كشيدند. سپس به كمك ۵۶ كاميون جنازه ها و اجساد نيمه جان را در گودالي در محله خشت مال ها و باغ خوني مشهد ريختند. همچنين بيش از هزار و پانصد تن از روحانيون و مردم را بازداشت كرده و به زندان انداختند. تعداد زيادي نيز متواري شده و به نجف اشرف و يا ساير نقاط گريختند.

با اين وجود شيخ بهلول توانست به همراه چهار تن از همراهانش از مهلكه بگريزد و به افغانستان برود، اما در افغانستان به درخواست دولت ايران دستگير و زنداني شد و مدت۲۵ سال از عمر خود را در زندان هاي مختلف اين كشور سپري كرد.

البته اين اولين باري نبود كه وي در صحنه مبارزات عليه دولت دست نشانده رضاخان حضور يافته بود. بلكه نخستين حضور شيخ بهلول در صحنه مبارزات سياسي را مي توان، سخنراني در مجلس بزمي دانست كه به دستور رضاخان و به مناسبت ورود امان الله خان، پادشاه افغانستان و همسرش به ايران در شهرهاي مختلف برپا مي شد، دانست. رضاخان در راستاي اجراي سياست هاي ضدمذهبي خود از امان الله خان دعوت كرد تا به همراه همسر بي حجاب خود به ايران بيايد و از شهرهاي تبريز، زنجان، قزوين، تهران، سمنان، دامغان، شاهرود، سبزوار، مشهد و تربت جام ديدن كند.

به دستور رضاخان در طول اين مسير باغ ملي هر شهر را آذين بسته و مقدمات جشن و پايكوبي را مهيا مي كردند. از قضا ورود امان الله خان به سبزوار مصادف با شب اول محرم بود. اما به دستور رضاخان باغ ملي شهر را چراغان كرده و مقدمات جشن را آماده كردند. شيخ بهلول كه در آن زمان طلبه اي بيش نبود و به همراه مادر و پدر خود در سبزوار سكونت داشت با ناراحتي به باغ ملي مي رود. حضور وي در آن جا باعث تعجب مردم مي شود. اما وقتي مردم از علت حضور وي آگاه مي شوند از او مي خواهند تا رهبري اعتراض را برعهده بگيرد. بنابراين شيخ از شهردار سبزوار مي خواهد تا مانع برگزاري اين جشن شود. او به آنها پانزده دقيقه فرصت مي دهد تا آذين بندي ها را جمع كنند. شهردار با مشاهده جمعيت زياد مردم خواسته شيخ بهلول و همراهانش را اجابت كرده و در مدتي كه شيخ و ساير افراد همراه او سرگرم خواندن نماز مغرب و عشاء در مسجد سبزوار بودند، بساط جشن و سرور را برمي چيند. اين اعتراض اولين حضور شيخ بهلول در صحنه مبارزات سياسي عليه حكومت دست نشانده پهلوي بود.

بعد از اين اتفاق شيخ با شنيدن شايعه اي در خصوص برخورد رضا خان با علماي قم پياده راهي اين شهر مي شود.

زيرا بر طبق قانوني كه رضا خان وضع كرده بود هر فردي براي سفر، حتي در داخل كشور، بايد از شهرباني محل

سكونت خود مجوز سفر دريافت مي كرد و براي اين كار ضمن معرفي دو ضامن بايد تعهد مي كرد كه اقدامي عليه دولت انجام ندهد.

اين سفر مدت يك ماه و نيم طول كشيد. وي پس از رسيدن به قم مدت يك سال و نيم در آنجا به تحصيل پرداخت و مدتي نيز به دليل تصميم شهرباني به اخراج وي از قم به صورت مخفيانه در اين شهر زندگي كرد.

شيخ محمدتقي بهلول گنابادي علاوه بر حضور در صحنه مبارزات سياسي اهل شعر نيز بود. به طوري كه از وي بيش از چند ده هزار بيت شعر به يادگار مانده است. اشعاري چون:

دار دنيا منزلي پست و خس است

نيست منزل در حقيقت محبس است

مردمي كه اندر جهاني  فاني اند

چون به دقت بنگري زنداني اند

كس در اين زندان ز غم آزاد نيست

يك دلي در دار دنيا شاد نيست

روح انسان تا كه در بند تن است

هست زنداني و حبسش مسكن است

همچنين وي هزاران بيت از اشعار شاعران ديگر را از بر بود. علاوه بر اينها مجتهد، حافظ كل قرآن كريم مسلط به فقه اهل سنت، ادبيات عرب و تاريخ انبياي اسلام بود و سابقه تدريس در دانشگاه الازهر مصر، فعاليت علمي و فرهنگي در راديو شرق الاوسط مصر و راديو بغداد داشته است. وي پس از آزادي از زندان افغانستان به دمشق مي رود و در مدت يك سال ونيم اقامت در آن كشور از طرف جمال عبدالناصر به سمت رئيس بخش فارسي صدا و سيماي مصر منسوب شد. سرانجام اين شاهد زنده تاريخ يك صد ساله اخير ايران و جهان پس از سه ماه به سر بردن در حالت كما در حالي كه از كما خارج شده بود دار فاني را وداع گفت و به جمع شهداي واقعه مسجد گوهرشاد پيوست. رهبر معظم انقلاب اسلامي، آيت الله سيد علي خامنه اي، در پيامي درگذشت اين روحاني وارسته و پارسا را تسليت گفتند و او را يكي از شگفتي هاي قرن حاضر دانستند و زهد و وارستگي، تحرك، تلاش بي وقفه، ذهن روشن و فعال، حافظه بي نظير، منش فقيرانه، شجاعت، فصاحت و... را از جمله خصوصيات منحصر به فردي ذكر كردند كه از وي انساني استثنايي ساخته بود.

پيكر شيخ محمدتقي بهلول گنابادي، محور قيام مسجد گوهرشاد، كه سالهاي زيادي از عمر خود را به مبارزه با اختناق رضاخاني و سلسله پهلوي، خدمت به مردم و عبادت گذراند روز دهم مرداد از مدرسه عالي شهيد مطهري تشييع و به خاك سپرده شد.

          

موزه آب گناباد

 

موزه آب گناباد در خیابان سعدی و جنب حسینیه شهرستان گناباد قرار دارد

موزه آب گناباد در داخل آب‌انبار شریعت که بعدها به آب انبار حسینیه تغییر نام یافت تشکیل شده است.
این آب‌انبار که از آثار باقی‌مانده یک کاروانسرای ویران ‌شده دوره قاجاریه است، بعدها توسط فردی به نام شریعت‌زاده مرمت و مورد استفاده عموم قرار گرفت و پس از واگذاری به سازمان میراث فرهنگی به موزه تبدیل شد.

در موزه آب گناباد نمایشگاهی از آثار مردمشناسی مرتبط با آب برپا شده است.

همچنین تصاویری از روند تکامل آب، نحوه برداشت و وسایل حفر قنات به نمایش گذاشته شده که بیانگر تلاش و زحمات مردم کویر برای بدست آوردن آب در مقایسه با امکانات روز است.
آب انبار حسینیه قبل از تغییر کاربری به موزه آب، در سال 1381 و با شماره 5952 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

مدرسه نجوميه گناباد

      

بنای این مدرسه در کوی شرقی شهر گناباد در مجاورت مسجد جامع این شهر واقع است.این مدرسه از یادگارهای معماری اسلامی در دوره صفویه است که نشان‌دهنده ارج و مقام علم و دانش در این شهر در زمان خود است که به دلیل تدریس علم نجوم و افلاک در این مکان به مدرسه نجومیه مشهور گشته و معماری آن شامل هشتی ورودی دالان ،صحن وحجره های پیرامون آن است. این بنا در دوران قاجاریه مرمت گشته و در ساختمان آن تغییراتی داده شده است. در حال حاضر فضاهای موجود در مدرسه نجومیه بعنوان موزه مردم‌شناسی مورد استفاده قرار می گیرد.در این موزه گوشه هایی از آداب و رسوم، مشاغل سنتی ، نحوه زندگی و نوع پوشش مردم گناباد به نمایش گذاشته شده است. آهنگری، پارچه‌بافی سنتی، سفالگری، نمدمالی، حفر قنات، عروسی، عصاری(روغن‌گیری)، عطاری، گلیم بافی از جمله غرفه های موجود در این موزه می باشد

امامزاده سلطان محمد عابد

                        

اين آرامگاه در شهر کاخک، در ۲۴ کيلومترى جنوب گناباد واقع است. سلطان محمد عابد را برادر حضرت امام رضا (ع) مى‌دانند؛ ولى چنان‌که از قراين برمى‌آيد، وى محمد بن جعفر الصادق (ع) عموى بزرگوار امام رضا (ع) است که به «محمد العابد» شهرت داشته است.

بنا به روايتى، ‌ اين بنا توسط اميرعبداللّه توتى در اواخر دورهٔ‌ سلجوقى بر روى يک سکو ساخته شده است، و در دوره‌هاى تيمورى و صفوى مورد تعمير قرار گرفته است. بر سردرِ ايوان شمالى، کتيبه‌اى با کاشى معرق و به خط عليرضا عباسى جاى دارد که نام شاه اسماعيل صفوى را در بر دارد. تاريخ کتيبه : «سنهٔ ثمانين و تسعمائه (۹۸۰)» است. اين بنا در زلزلهٔ شهريور ۱۳۴۷ ه-.ش صدمه ديد و بعدها بازسازى شد.

بناى اين مقبره عبارت است از : يک تالار مربع به ضلع ۸/۵ متر با درگاهى در وسط هر ضلع، دو تالار مستطيل در شرق و غرب تالار به طول ۲۴ و عرض ۲۷/۲۵ متر؛ يک ايوان در وسط جبههٔ‌ شمالى و دو ايوانچه در طرفين؛ و يک فضاى بدون سقف در جلوى ايوان، و دو ايوانچهٔ مذکور. پلکان در غرب ايوان شمالى واقع است. فرم کلى مقبره از خارج مکعب مستطيل به نظر مى‌رسد که ارتفاع آن از ازارهٔ پايين در حدود ۶ متر است. بالاى اين مکعب، با زدن گوشواره‌ها و طاق‌نماها به کثيرالاضلاع تبديل شده و گنبد بر آن قرار گرفته است.

مصالح عمدهٔ بنا را آجر و گچ و ساروج تشکيل مى‌دهد و در تعميرات اخير، سيمان نيز به کار رفته است. تالارهاى مستطيل طرفين تالار مربع، فعلاً با گچ سفيد اندود شده‌اند.

در وسط تالار مربع، زير ضريح سلطان محمد عابد، صندوق زيباى قبر قرار دارد که از پايين به بالا، با يک ازاره و يک سطح مشبک و يک کتيبه مزين گرديده است.

دکتر عباس زمانى، با ذکر دلايلى از جمله شباهت نقشهٔ بنا با بناهاى قبل از اسلام مانند کاخ بيشابور و تالار مربع جنوبى مسجد جامع اصفهان و ... معمارى بنا را الهام‌يافته از معمارى بناهاى پيش از اسلام و اوايل دورهٔ‌ اسلامى مى‌داند.

       

مسجد جامع شهرستان گناباد

كی دیگر از شاهكارهای تاریخی استان خراسان مسجد جامع گناباد است. این مسجد جز بناهای دو ایوانی است كه در سال ۶۰۹هجری قمری ساخته شده و از امتیازات مهم آن وجود كتیبه‌های كوفی و آجركاریهای زیبا می‌باشدكه بر اطراف ایوان قبله آن نقش بسته است. بر اساس آثار و شواهد موجود ساختمان كنونی دارای الحاقاتیمی‌باشدكه احتمالا در دوران ایلخانی ایجاد شده است. این مسجد یكی از3 مسجد ایران است كه به سبك 2 ایوانی در اوایل قرن 7 هجری ساخته شده است . ایوان اصلی ان ، ایوان قبله است . مسجد دارای 3 شبستان در اضلاع شرق ، سمت چپ ایوان جنوبی و سمت راست ایوان شمالی است كه از شبستان اخیرالذكراكنونبعنوان مقبره استفاده می گردد .از لحاظ هنر آجرکاری ( در ایوان جنوبی ) و ساختمان محراب و منظره ی بدیع سقف ، دارای اهمیت بسیاری است . 

                 

مسجد جامع گناباد در كوی شرقی شهر گناباد قرار دارد . مسجد جامع با نقشه دو ایوانی شامل سر در تزئینی ، صحن یا میانسرا ، ایوان ها شمالی و جنوبی ، رواق و سه شبستان ستوندار است . سردر ورودی ضلع شمال شرقی بنا با طاق جناغی و حاشیه ای تزیینی در پاكار طاق مزین به نقوش پرندگان در میان گل و برگ بوده كه بر روی لایه ای از گچ ایجاد شده است . ایوان اصلی یا ایوان قبله در سمت جنوبی صحن واقع شده كه با چهار طاق گهواره عرضی و چهار قوس ، دارای تزئیناتی آجری شامل دو قطار پیچ ، نوارهای اسلیمی و یك حاشیه كتیبه قرآنی به خط بنایی است كه در پایان عبارت « تسع و ستمائه 609 هـ . ق »‌ذكر شده است . كتیبه داخل ایوان نیز حاوی نام بانی خیر و سازنده مسجد است . همچنین در ایوان اصلی مسجد جامع محراب با نقوش هندسی گیاهی و كتیبههایی به خط معلقی مشاهده می شود . در ضلع شرقی ایوان شرقی شبستانی است موسوم به قرآن كه پوشش سقف آن بر روی چهار ستون قرار دارد‬ 

 

         

ايا ميدانيد بزرگترين قنات جهان در كجا قرار دارد ؟

 

قنات قصبه بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین قنات جهان مربوط به ۲۵۰۰ تا ۲۷۰۰ سال پیش و تنها اثر پیشنهاد شدهٔ خراسان بزرگ به سازمان جهانی یونسکو برای ثبت است که در گناباد واقع شده است. 

قنات قصبهٔ گناباد که از شاهکارهای آبی جهان است، از دو رشتهٔ اصلی و شش شاخهٔ فرعی تشکیل شده‌است و مادرچاه آن در دامنهٔ شمالی سیاه کوه و مظهر کنونی قنات در جنوب محلهٔ معروف به قصبهٔ شهر (کوی شرقی) قرار دارد. طول این قنات بیش از ۳۳ کیلومتر است و عمق مادرچاه اصلی در انتهای رشتهٔ «دولاب نو» با توجه به شیب زمین حدود ۳۰۰ متر (۵+-) و میزان آبدهی آن بیش از ۱۳۰ لیتر در ثانیه‌است. 

ناصرخسرو عمق چاه قنات را ۷۰۰ گز و طول آن را ۴ فرسنگ ذکر کرده‌است. رشتهٔ اصلی قصبه که ۱۳۱ هزار و ۳۵ متر طول دارد، در امتداد درهٔ پرآب خانیک حفر شده‌است. 

قطعه سفال‌های پراکنده در اطراف دهانهٔ چاه‌های این رشته حاکی از این است که رشتهٔ قصبه واقع در کانال اولیهٔ اصلی قنات بوده که در زمان هخامنشیان حفر شده و به دنبال آن رشته‌های دیگر قنات در مواقع خشکسالی حفر شده‌است. اما ریزش پی در پی قنات، پیشینیان را به یافتن راه چاره‌ای ترغیب کرد که طی آن در فاصلهٔ ۶۸۳ متری، قنات را به دو شاخه تقسیم کنند تا در صورت ریزش و بسته شدن یکی از کانال‌ها، آب از دیگری خارج شده و در داخل انباشته نشود. 

قنات قصبه گناباد در سال ۱۳۷۹ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۹۶۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

قنات قصبهٔ شهر گناباد به لحاظ موقعیت و قدمت آن یکی از بهترین مکان‌های گردشگری این شهر محسوب می‌شود و هر ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌کند.  

نام	قنات قصبه گناباد
کشور	ایران
استان	خراسان رضوی
شهرستان	گناباد
اطلاعات اثر
کاربری کنونی	تاریخی، گردشگری و کشاورزی
دیرینگی	بیش از ۲۵۰۰ سال
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۵۲۰۷
اطلاعات بازدید
امکان بازدید	دارد
وبگاه	وبگاه قنات قصبه