امامزاده سلطان محمد عابد
| اين آرامگاه در شهر کاخک، در ۲۴ کيلومترى جنوب گناباد واقع است. سلطان محمد عابد را برادر حضرت امام رضا (ع) مىدانند؛ ولى چنانکه از قراين برمىآيد، وى محمد بن جعفر الصادق (ع) عموى بزرگوار امام رضا (ع) است که به «محمد العابد» شهرت داشته است. |
| بنا به روايتى، اين بنا توسط اميرعبداللّه توتى در اواخر دورهٔ سلجوقى بر روى يک سکو ساخته شده است، و در دورههاى تيمورى و صفوى مورد تعمير قرار گرفته است. بر سردرِ ايوان شمالى، کتيبهاى با کاشى معرق و به خط عليرضا عباسى جاى دارد که نام شاه اسماعيل صفوى را در بر دارد. تاريخ کتيبه : «سنهٔ ثمانين و تسعمائه (۹۸۰)» است. اين بنا در زلزلهٔ شهريور ۱۳۴۷ ه-.ش صدمه ديد و بعدها بازسازى شد. |
| بناى اين مقبره عبارت است از : يک تالار مربع به ضلع ۸/۵ متر با درگاهى در وسط هر ضلع، دو تالار مستطيل در شرق و غرب تالار به طول ۲۴ و عرض ۲۷/۲۵ متر؛ يک ايوان در وسط جبههٔ شمالى و دو ايوانچه در طرفين؛ و يک فضاى بدون سقف در جلوى ايوان، و دو ايوانچهٔ مذکور. پلکان در غرب ايوان شمالى واقع است. فرم کلى مقبره از خارج مکعب مستطيل به نظر مىرسد که ارتفاع آن از ازارهٔ پايين در حدود ۶ متر است. بالاى اين مکعب، با زدن گوشوارهها و طاقنماها به کثيرالاضلاع تبديل شده و گنبد بر آن قرار گرفته است. |
| مصالح عمدهٔ بنا را آجر و گچ و ساروج تشکيل مىدهد و در تعميرات اخير، سيمان نيز به کار رفته است. تالارهاى مستطيل طرفين تالار مربع، فعلاً با گچ سفيد اندود شدهاند. |
| در وسط تالار مربع، زير ضريح سلطان محمد عابد، صندوق زيباى قبر قرار دارد که از پايين به بالا، با يک ازاره و يک سطح مشبک و يک کتيبه مزين گرديده است. |
| دکتر عباس زمانى، با ذکر دلايلى از جمله شباهت نقشهٔ بنا با بناهاى قبل از اسلام مانند کاخ بيشابور و تالار مربع جنوبى مسجد جامع اصفهان و ... معمارى بنا را الهاميافته از معمارى بناهاى پيش از اسلام و اوايل دورهٔ اسلامى مىداند. |
+ نوشته شده در سه شنبه سیزدهم مرداد ۱۳۹۴ ساعت 17:13 توسط امين شجاعي شهري
|
با سلام من در اين وبلاگ سعي دارم به معرفي شهرستان گناباد وجاذبه هاي گردشگري ان و مشاهير و اثار باستاني ان و ... بپردازم . منتظر پيشنهادات و انتقادات شما ميباشم با تشكر